Dilatasyon Derzleri – Bölüm 1

Binalar, yapıldıkları malzemelerin cinsine göre, sıcaklıklardan etkilenirler. Bütün cisimlerin uydukları fizik kanunlarına tabidirler. Bu nedenle, sıcaklık arttığı zaman genleşme, sıcaklık azaldığı zaman büzülme olacaktır. Bu hareket çok büyük miktarlarda olmamasına rağmen, yapılarda istenmeyen bir durumdur.

Yatay ve düşey hareketlerden az etkilenmek ve yapının tamamının hasar görmemesi açısından belli uzunluktan sonra yapı bir bütün olmaktan çıkarılıp ayrı bir yapı olarak inşa edilir (edilmelidir).

Yan yana yapılan ve birbirinden bağımsız olan yapıların arasında oluşturulan boşluğa dilatasyon derzi denir.

Dilatasyon derzlerini dört ana başlıkta inceleyebiliriz.

1. Oturma ve Genleşme Derzleri
2. Deprem Derzleri
3. Titreşim Derzleri
4. Hareket Derzleri

Oturma ve genişleme derzleri

Yapılardaki hareketlilik sonucu uzun yapılarım tamamının bu hareketten etkilenip hasar görmesini engellemek yada hasarı en aza indirgemek açısından yapılan düşey aralıklardır. Genellikle her 10 mt için 1 cm olarak uygulanması kabul görülmüştür. 10 Mt’de bir dilatasyon derzi bırakmak estetik açısından olumlu karşılanmadığı için her 30mt’de bir 3 cm’lik derzler bırakılır (her 10 mt için 1 cm)

Dilatasyon derzleri, binanın temelinden çatıya kadar uzanır. 3 cm eninde her 30mt de düşey aralıkları bulunan bir yapı düşünün. 3 cm aralık sayesinde bu yapı birbirinden bağımsız 2 yapı gibi hareket edecektir. Herhangi birindeki hareketlilik diğerine etki etmeyeceğinden zarar sadece bir yapıda görülür, böylelikle diğer yapı hasardan kurtulmuş olur.

Önce binanın bir yanı sonra diğer yanı birbirinden bağımsız olarak inşa edilir. Derzlerin yanlarına her blok için temel, kolon ve duvar yapılır.

Derz aralıkları binaları birbirlerine bağlayacak şekilde doldurulmaz. Yalnız temelden geçmesi muhtemel su ve nem gibi yapıya zarar verecek etkiler için derz araları temelden itibaren bitümlü levha, keçe, fosfor vb. gibi yalıtım malzemeleri ile izole edilmelidir.

Dilatasyon Derzleri – Bölüm 2’ye gitmek için tıklayınız.