Tapu Kadastro ve Birkaç Terim

Önceleri tüm inşaat terimlerini kapsayan bir bilgi bankası oluşturmak istiyordum. Onlarca kategori ve binlerce inşaat terimlerinden oluşan, gerektiği yerde resim örneklemeleriyle desteklenecek bir bilgi deposu. Yalnız bu işler tek başına yürütülecek işler olmadığından ve paylaşım ruhlu destekçiler bulamamamdan dolayı bu proje askıda kaldı. Bu yazımda sizlere eski bir tapu örneğini göstermek amacıyla yazıyı hazırlamaya koyuldum, terimlerin birçoğu birbiriyle iç içe olduğundan yazı uzadıkça uzadı. Yazının ortaları ve sonunda Osmanlı dönemine ait birkaç tapu örneğine ulaşabilirsiniz.

Kadastro

Taşınmaz malların sınırlarının arazi ve harita üzerinde belirtilerek hukuki durumlarının ve üzerindeki hakların tespit edilmesi işlemine kadastro denir.

Tapu

Arazinin belirli bir parçasının veya üzerine inşa edilmiş bağımsız bölümün malikini gösteren, tapu sicil müdürlüğünce verilmiş, aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli resmi bir belgedir. Buna tapu senedi de denmektedir. Daimi ve müstakil haklar için de tapu senedi düzenlenir. İtamat (güven) anlamına gelen ve Türkçe bir kelime olan (tapuk) kelimesinden türetilmiştir.

Tapu Haritası

Parsellerin geometrik şekillerini gösterir, belirli ölçekte çizilmiş haritaya tapu haritası denir. Kadastro paftası da denmektedir. İmar, kamulaştırma haritaları da tapuya tescil edilmekle tapu haritası vasfını kazanır.

Çaplı Tasarruf Vesikası

Elimde bulunan (yanda) eski bir tapu örneği görüyorsunuz (üzerine tıklayarak büyütebilirsiniz) bir tapu 41 (1966 doğumlu) yaşında olduğundan biraz yıpranmış. İl, ilçei Mahalle, Köy, Kütük no, Pafta, Ada, Parsel, Yüzölçümü (m², dm²), cinsi (ev, işyeri) gibi bilgilerin yanı sıra Katip, Kadastro Müdürü, Fen Müdürü ve Fen amirlerinin isim ve imzaları mevcut. Bu bilgiler tapulunun sağ kısmında bulunuyor. Sol kısımda ise 1/500 ölçekli arazi ve çevresi çizilmiş.
Mal sahibinin adı soyadı ve babasının adı kısmı ilgimizi çekiyor. şöyle yazılmış:

Mustafa ½
Memik Koyuncu, Memikoğlu ½

Mustafanın kim olduğu 41 yıl sonra bilinmiyor ne yazık ki, Aslında arazi Memik Koyuncuya ait, Mustafa denilen şahıstan alınmış ve o zamandaki insanların birbirine güveni hesaba katılarak Mustafanın üzerinden almamışlar tapuyu.

Ada

Çevresi kamuya ait cadde, sokak, yol, kanal, ark, dere, göl, deniz gibi doğal ve yapay sınırlarla, kadastro çalışma alanı sınırı ile veya Devlet Demir Yolları arazisi ile çevrili parseller topluluğuna kadastro adası denir. Ada numaraları 101den başlar, köy sınırı içindeki tüm parseller ölçülünceye kadar numaralar aralıksız birbirini izler.

Pafta

Arazilerin teknik usullere göre ölçülüp belli oranda küçültülerek bir altlığa çizilmiş haritasıdır. Pafta asılları Genel Müdürlüğün izni olmadıkça daire dışına çıkarılamaz. Ancak gerektiğinde yeniden çizilebilir.

Parsel

Sınırları haritalarla belli edilmiş arazi parçasıdır. Bu harita kadastro haritası ise kadastro parseli, imar haritası ise imar parseli adı verilmektedir.

Parselasyon

İmar parselleri oluşturmak amacıyla, parseller içerisinde yol, meydan, yeşil alan, park, otopark vb. kamu hizmetlerine ayrılan yerlerden herhangi birini veya birkaçını kapsayacak şekilde yapılan taşınmaz malları ayırma işlemidir.

İmar Planı

İmar uygulaması yapılan yerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulamaya esas olacak diğer bilgileri ayrıntılarıyla gösteren üzerine kadastral durumu da işlenmiş plana uygulama imar planı denir. Mevzi İmar Planı : Mevcut imar planı sınırları dışında olup bu planla bütünleşmeyen bir konumdaki alanlar üzerinde hazırlanan ve sosyal ve teknik alt yapı gereksinimleri kendi bünyesinde sağlanmış olan plandır. İmar Parseli : İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin imar mevzuatı ve imar planı esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman kadastro adaları içinde bulunan mülkiyeti tescilli parseldir. Düzenleme Ortaklık Payı (D.O.P.) :İmar düzenlenmesine tabi tutulan yerlerde kamu yararına ayrılacak alan ve tesisler için kullanılmak üzere düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların, düzenlemeden önceki yüzölçümlerinden %35e kadar düşülebilen miktar ve/veya zorunlu hallerde malikin muvafakatı ile tespit edilen karşılığı bedeldir.

Kamulaştırma (İstimlak)

Devlet veya diğer kamu tüzel kişilerinin, kamu yararının gerektirdiği hallerde, karşılıklarını peşin ödemek şartıyla, özel mülkiyette bulunan taşınmaz malların tamamına veya bir kısmına el koyması işlemidir

Kat İrtifakı

Bir arsa üzerinde yapılmakta veya ilerde yapılacak olan bir veya birden çok yapının bağımsız bölümleri üzerinde, yapı tamamlandıktan sonra geçilecek kat mülkiyetine esas olmak üzere, o arsanın maliki veya paydaşları tarafından arsa payına bağlı olarak kurulan irtifak hakkına kat irtifakı denir.

Alo tapu destek hatları

Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün bir hizmeti olan bu servis sayesinde 22 Ayrı bölge müdürlüğüyle irtibat kurup tapu ile ilgili her türlü soru ve sorunlarınızı telefon veya e-posta ile sorabilirsiniz.

Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde bulunan “Merkezi Arşiv Bölümü

Osmanlı İmparatorluğunun 15-19 Yüzyıl dönemlerine ait “Tapu Tahrir Defteri adı verilen ve o döneme ait şehir, kasaba ve köylerdeki parsellerin kullanım durumları, vergiye esas değerleri ve benzer bilğileri içeren 2322 adet defter bulunmaktadır.
21 Mayıs 1847 yılından başlayarak 1933 yılına kadar gelen süre içerisinde tarih ve sıra numarasına dayalı olarak tutulan ve “Tapu Zabıt Defteri adı verilen 14 023 adet defter bulunmaktadır.Ayrıca 1847 ile 1914 yılları arasına ait ve milli sınırlarımız içinde kalan ülkelerin kayıtlarını içeren 8 277 adet Tapu Zabıt Defteri bulunmaktadır.
1934 yılından bugüne kadar 320 000 cilt ikinci nüsha tapu kütüğü, 270 000 cilt tapu senedi ve 1000 adet “Tablo Mahzen defteri bulunmaktadır. 1925 ve 1967 yılları arasında tutulan köy hudutnameleri de arşivlerde korunmaktadır.
Arşivden yılda ortalama 250 000 adet kayıt örneği çıkartılarak, TKGMnün çeşitli taşra birimlerine, mahkemelere, çeşitli kurumlara, ilgili vatandaşlara gönderilmektedir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü merkez arşivi ekonomik, sosyal ve tarihi konularda bilimsel araştırma yapan yerli ve yabancı araştırmacılara kaynak oluşturmaktadır.

Geçmiş yıllarda üretilen ve günümüz ihtiyaçlarına cevap vermeyen kadastro haritaları, Yenileme Kanunu hükümlerine göre yenilenir. Yenileme, sadece teknik çalışmaları kapsar. Mülkiyette yenileme veya değiştirme söz konusu değildir. Kadastro sırasında kazanılmış haklar korunmaktadır.