Merdiven Hesabı

Bu yazımızda merdivenlerle ilgili çeşitli hesaplar yapmayı, merdiven elemanları ve kaçınılmaz (!) komik yapıları göreceğiz.

MERDİVEN ELEMANLARI VE HESAPLAR (Tek kollu, düz bodrum merdivenlerinde)

Öncelikle Köksal ÖZCAN‘ın Yapı isimli kitabından bir alnıtı yapayım, merdiven yapı elemanlarını güzel bir şekilde açıklamış:

Rıht, Basamak, Merdiven Kolu, Sahanlık, Çıkış Hattı, Merdiven Yüksekliği, Merdiven Kovası, Limonluk, Korkuluk ve Küpeşte.

Ortalama Rıht yükseklikleri:

• Park, bahçe ve dış girişlerde……….: 12 ~ 14 cm
• Okul, tiyatro, hastane vb. yerlerde..: 14 ~ 16 cm
• Konutların kat merdivenlerinde……: 16 ~ 18 cm
• Çatı arası, bodrum vb. yerlerde……: 18 ~ 22 cm

Hesaplarda kullanacağımız kısaltmalar

• rıht sayısı (a_n)
• rıht yüksekliği (a)
• basamak sayısı (b_n)
• basamak genişliği (b)
• merdiven kol genişliği (G)
• merdiven kol boyu (L)
• Merdiven yüksekliği / Kat yüksekliği (H)

Kat yüksekliğine göre merdiven hesabı

Belirli bir kat yüksekliğimiz var ve bunu değiştiremiyoruz. Böyle bir durumda basamak ve rıht hesaplamalarını yapalım.

Kat yüksekliğimiz 3 metre

Basamak sayısı hesabı:

Rıht Yüksekliğini ~ 18 cm olarak alıyoruz.

300 / 18 = 16,66 adet basamak. (kat yüksekliği / rıht yüksekliği = basamak sayısı)

16,66 gibi küsüratlı bir basamak olamayacağına göre basamak sayımızı bir tam sayıya tamamlamamız lazım. 16 veya 17 basamak seçebiliriz.
Basamak sayısına müdahale edemesekte rıht ölçüleri değişiklik gösterebilir. Rıht mermer ölçüleri istenilen boyutta kesilebildiği için bu yöntem seçilir.

17 basamak seçip yeni rıht yüksekliğimizi bulalım:

Rıht yüksekliği hesabı:

300 / 17 = 17,65 cm rıht yüksekliği. (kat yüksekliği / basamak sayısı = rıht yüksekliği)

Basamak Sayısı hesabı:

Basamak sayısı rıht sayımızdan bir eksik olur.

17 – 1 = 16 basamak (rıht sayısı – 1 = basamak sayısı)

Basamak Genişliği Hesabı:

Basamak genişliği yatay doğrultudaki alanınıza göre değişiklik gösterebilir. Mesela 8 basamak sonrası sahanlık bırakıp basamaklara devam edebilirsiniz.

b = 65 – 2 a (basamak genişliği = 65 – 2 x rıht yüksekliği)

65 – (2 x 17,65cm) = 29,70 cm

Ölçülerimizi projeye işleyelim:

Merdiven Kol Genişliği:
Merdiven kol genişliği, bodrum merdivenlerinde en az 70 cm olacağına göre, daha rahat bir kullanım için merdiven kol genişliği (G)= 100 cm alabiliriz. (yazımızdaki ilk resimdeki planda merdiven kol genişliğini görebilirsiniz.)

Merdiven Korkuluk Boyu hesabı:

Basit pisagor denklemi ile bulunabilir : a² + b² = c²

3² + 4,75² = 5,61metre